FIBA’nın Basketbol Oyun Kurallarının 5 maddesinde yapılan
değişiklikler kesinleşti.
FIBA’nın yetkili kurullarının onaylaması ile 24
saniyenin belli durumlarda 14 saniyeden başlatılmasına, 3 sayı çizgisinin
çemberden 50 cm uzaklaştırılmasına, son 2 dakikada mola alan takımın topu ön
sahadan sokmasına, çember altında şarj faulünün
kaldırılmasına dönük yeni kurallar Dünya Basketbol Şampiyonası’ndan sonra
yürürlüğe girecek.
Yeni
kurallara adapte olmak için çalışmalara erken başlayan, sahasındaki ölçüleri değişikliklere
göre erken çizdiren, antrenörleri kuralları erken
anlayan ve oyuncularını buna göre hazırlayan kulüplerin sezon başında avantaj
sağlayacağı muhakkak.
Kulüplere önerimiz yeni kuralları derhal edinerek hem sahaları
hazırlamaları, hem de antrenörlerine kuralları
öğretmeleri veya öğretecekleri antrenmanlara davet etmeleri.
3 sayı çizgisinin
geriye alınması özellikle Kadın Basketbolunu ve alt yapıları etkileyecek bir
değişiklik. Bundan böyle gücü az ve atış tekniği kötü olanların üçlük isabeti
büyük oranda düşecek, çemberlerin önüne çizilen yarım daireler ise en fazla
hakemlerin başını ağrıtacak.
Daha önce de
yayımladığımız yeni kuralları bazı örnekler ekleyerek tekrarlıyoruz.
24 DEĞİL 14 SANİYE
Yeni Kural:
24 saniyenin başa alınmasını gerektiren durumlarda
takımın topu kendi geri sahasından oyuna sokması gerekiyorsa, eskiden olduğu
gibi 24 saniye başa alınacak.
Eğer takımın topu ön sahadan sokması gerektiğinde;
-
Kalan süre 14 saniye veya 14 saniyeden fazla ise, 24 saniye eskiden olduğu
gibi kaldığı yerden devam ettirilecek.
-
Eğer kalan süre 13 saniye veya 13 saniyeden az ise, 24 saniye 14 saniyeye
getirilecektir.
NELER GETİRECEK?
Bir takım kendi ön sahasında faule
maruz kaldığında veya oyun o takımı ilgilendirmeyen bir nedenle durdurulduğunda
kalan süre 14 saniyeden fazla 24 saniye kaldığı yerden devam ettirilecek. Ancak
bu durumda kalan süre 13 saniye veya altında ise o takıma yeni bir 24 saniye
hakkı verilmeyecek, top o takım tarafından oyuna sokulurken 24 saniye, 14
saniyeye getirilecek.
Bu durum taktik faullerin değerini artıracak, çok iyi
savunma yapmışken sürenin bitimine birkaç saniye kala atışsız faul yapan takımın uğradığı haksızlığı ortadan kaldıracak.
ÖRNEKLER:
1. Ön
sahada savunma takımına atışsız faul kararı
verildiğinde 24 saniye 5 saniyeyi göstermektedir.
UYGULAMA: Takım ön sahadan topu oyuna sokarken 24
saniye, 14 saniyeye ayarlanacaktır.
2. A
Takımı kendi ön sahasındayken ve 24 saniye 6 saniyeyi gösterirken oyun A
Takımından bir oyuncunun sakatlığı nedeniyle durdurulmuştur.
UYGULAMA: Top oyuna sokulurken 24 saniye 6 saniyeden
devam eder.
3. A
Takımı kendi ön sahasındayken ve 24 saniye 6 saniyeyi gösterirken oyun B
Takımından (savunma takımı) bir oyuncunun sakatlığı nedeniyle durdurulmuştur.
UYGULAMA: A Takımı topu oyuna sokarken 24 saniye, 14
saniyeye ayarlanır.
4. A
Takımı kendi ön sahasındayken ve 26 saniye 3 saniyeyi gösterirken B takımından
bir oyuncu topa isteyerek ayağıyla vurduğu için ihlal kararı verilmiştir.
UYGULAMA: A Takımı topu oyuna sokarken 24 saniye, 14
saniyeye ayarlanır.
5. A
Takımından bir oyuncu ön sahada dripling yaparken,
rakip takımdan bir oyuncu kendisine sportmenlikdışı
faul yapar. Bu sırada 24 saniye 10 saniyeyi göstermektedir.
UYGULAMA: Bu uygulama teknik faul,
diskalifiye edici faul ve sportmenlikdışı fauller
için geçerli değildir. Serbest atışlardan sonra top eskiden olduğu gibi, kenar
çizginin orta noktasından oyuna sokulur.
3 SAYI ÇİZGİSİ 50 cm GERİYE
Yeni Kural:
Yeni saha ölçülerine göre 3 sayı çizgisi çemberin orta
noktasından 6.25 m uzaklıkta iken 6.75 m uzaklığa pergellenecek.
NELER GETİRECEK?
Üçlük girişimleri yüzdeler düşeceği için azalacak ve
3’lük atışla sonuçlanacak setlerden çok 2 sayılık setler, özellikle post
oyunlarına dönük taktikler ağırlık kazanacak. Halen her takım maç başına 25
civarında 3’lük denerken bu sayı büyük olasılıkla 10-15
arasına inecek, pas-katlı oyunlar zenginleşecek, dripling üzerine şut sokabilen
oyucuların fiyatı artacak, takımlar sırtı dönük oynayabilen, ribaundcu oyunculara kadrolarında daha fazla yer vereceler,
artan mesafeye karşı isabetli 3’lük atabilen oyunculara ilgi çoğalacak,
oyuncular 3’lük atabilmek için daha fazla ağırlık çalışması yapacak.
..Ve de en önemlisi
3’lük tehdidi azalacağı için takılmar alan
savunmasını daha fazla tercih etme başlayacak.
Tabii bu arada, “Şut atan oyuncunun ayağının ucu
çizgiye değdi mi, değmedi mi", kaosu yaşayan
hakemler biraz daha rahatlayacak.
3 sayı çizgisinin genişletilmesi saha ölçülerinde
herhangi bir değişiklik getirmiyor, (28 x 15) ancak köşelerde 75 cm kalacağı
için forvetlerden 3’lük girişiminde bulunacaklar bir
hayli zorlanacak.
Öte yandan aynı kurallar bayanlar için de geçerli.
Bayanlarda 3 sayı çizgisinin erkeklerle aynı uygulanmasının en önemli nedeni
bayan toplarının hafif olması.
SON TOPLARDA BÜYÜK FIRSAT
Yeni Kural:
Hakem masası ve benchlerin
karşı tarafındaki kenar çizgiye, dip çizgiden 8.325 m uzaklıkta, 3 sayı
çizgisinin tepe noktasının hizasına birer çizgi çizilecek.
Dördüncü periyodun veya uzatma periyodlarının
son 2 dakikası içinde topu kendi geri sahasından oyuna sokması gereken takım
mola almışsa, topu ön sahada bu çizginin olduğu noktadan oyuna
sokacak.
NELER GETİRECEK?
Bu uygulama NBA’de yıllardır
uygulanıyor ve son saniyelere 1-2 sayı geride giren
takım mola alarak topu 3 sayı çizgisinin gerisinden oyuna sokup kısıtlı süre
içinde daha dengeli atış yapmak fırsatını buluyor.
Bilindiği gibi bugünkü uygulamaya göre son periyodun
veya uzatma periyodunun son 2 dakikası içinde kedi sahasından topu oyuna
sokacak takım mola aldığında, top orta çizgi hizasından oyuna sokuluyor.
Yeni uygulama kısa sürede sayıya gereksinim duyan
takımlara büyük avantaj getirmekle birlikte, bir de sorunla karşı kaşıya
bırakabilir. Orta çizgiden topu oyuna sokulurken top ön sahaya da pas olarak
verilebiliyor, geri sahaya da.. Yeni kurala göre pasın
sadece ön sahaya mı verilebileceği kesinlik kazanmadı. NBA’de
bu durumlarda geri sahaya da pas atılabiliyor. FIBA bu konuda sadece ön sahaya
pası öngörecek olursa, top kayıpları çoğalabilir ve süreye oynayan yani galip
durumda olan takım top çıkartırken top kaybı yaparak maç kaybedebilir.
Ön ya da iki sahaya da pas verilip verimeyeceği
başka bir konu ama bu değişiklik mutlaka coachları
yeni kenar oyunları bulmaya ve çizmeye zorlayacak, kenar oyunları, dip oyunlarndan dahi önemli konuma gelecek.
ŞARJ FAULÜNE KAPALI YARIM DAİRE
Yeni Kural:
Çemberin orta noktasından 1.25 m çapında bir yarım
daire çizilecek ve çizginin dışında bulunmayan savunma oyuncularının lehine
şarj, yani hücum oyuncusunun aleyhine faul
çalınamayacak. Bu değişiklik hücum oyuncusunun diziyle, dirseğiyle yapabileceği
sert faulleri içermiyor.
NELER GETİRECEK?
Oyuncular hücum faul (ŞARJ)
yapma korkusuyla çember altındaki rakibinin üzerine gidip sayı girişiminde
bulunamazken, bundan böyle turnikeye girerken faul alma endişesi yaşamayacaklar.
(Yeter ki bu sırada dizlerini, dirseklerini çıkartmasınlar)
Bu durum çembere yakın atış sayısıyla birlikte,
maçlardaki turnike sayısını da artıracak, smaçlar çoğalacağı için görsellik
zenginleşecek ancak hakemlerin işi de bir o kadar zorlaşacak. Hakemler bu tür
durumlarda temastan önce savunma oyuncunun yerisi
belirleyemezlerse sıkıntı yaşayacaklar. Çünkü oyuncu yarım dairenin içindeyse
hücum faul vermemeleri gerekecek, dışındalarsa
hücum faul kararı verebilecekler. Oyuncunun ayaklarının tamamen yarım dairenin
içinde olması gerekiyor, eğer ayağı çizgiye temas ediyorsa oyuncu yarım
dairenin dışında kabul edilecek.
DİKDÖRTGEN KISITLAMALI ALAN
Yeni Kural:
Kısıtlamalı alan diagramlarda
gösterildiği şekilde dikdörtgen olacak.
NELER GETİRECEK?
Kısıtlamalı alan yüksek postun köşelerinden büyüyeceği
için hücum oyuncuları 3 saniyede kalmamak için çemberden uzaklaşmış olacak,
serbest atış kulvarları dip çizgiye dik geleceği için
ilk kulvardakilerin dışında dizilenlerin girmeyen son serbest atıştan sonraki ribaundları azalacak.